Gedragscode Zwembranche

 

Vier gratis bijeenkomsten gedragscode zwembranche

RECRON en Abvakabo FNV hebben gezamenlijk met subsidie van het Sociaal Fonds Recreatie een viertal bijeenkomsten georganiseerd met totaal 175 deelnemers.

Bijeenkomsten

De bijeenkomsten zijn gehouden op:

  • 25 september 2014 in Sportboulevard Dordrecht
  • 30 september 2014 bij Optisport Zwolle
  • 2 oktober 2014 in De Tongelreep te Eindhoven
  • 9 oktober 2014 in De Hoornse Vaart in Alkmaar

Sfeerverslag van de bijeenkomsten

De bijeenkomsten werden geleid door Rob Versteeg van Endurance. Rob praatte alles aan elkaar, maar zorgde vooral dat er ruimte was voor de interactie bij de verschillende onderdelen. Na afloop werd een lunch aangeboden en was er de mogelijkheid om deel te nemen aan een rondleiding voor belangstellenden in de betreffende accommodatie.

De gedragscode – Jolanda Kempers (NPZ | NRZ)

Bij de inleiding door Jolanda Kempers is stil gestaan bij de aanleiding en de ontstaansgeschiedenis van de Gedragscode Zwembranche uit 2011, zoals de zedenzaken uit het verleden, de noodzaak om bezoekers en eigen personeel te beschermen, het zelfreinigend vermogen vanuit de branche/de eigen verantwoordelijkheid, de privaatrechtelijke aanpak, de beschikbaarheid van een ”Hulplijn” bij NOC/NSF (0900-2025590 / hulplijn@nocnsf.nl) en het promoten van de Verklaring Omtrent Gedrag (VOG). Ook is aangegeven dat een vertrouwenspersoon verplicht is bij organisaties met meer dan 50 personeelsleden.

Er waren vooral veel vragen over de VOG (nut en noodzaak, geldigheidsduur, bij andere functie opnieuw opvragen?, mate van verplichting en hoe om te gaan met weerstand omtrent tekenen door bestaand personeel).

De hulplijn is een lijn waar je niet alleen verdachte situaties kunt melden, maar juist ook kunt klankborden, je ervaringen kunt delen of gewoon een hulpvraag kunt stellen. Men denkt mee, maar neemt een zaak niet over. Het is bovendien anoniem. Wel kan men doorverwijzen naar de juiste instanties of personen.

De praktijk – Door een hoofd zwemzaken

Dit onderdeel was de echte 'eyeopener' van de bijeenkomst. In de voorbereiding was het lastig om iemand met praktijkervaring te vinden uit de branche, die ook bereid was dit voor een grote groep te vertellen. Je moet je toch kwetsbaar opstellen. Uiteindelijk vonden we een hoofd zwemzaken die bereid was om de eigen ervaring met de branche te delen.

Na de theorie vertelde de ervaringsdeskundige wat er allemaal over je heen komt als een zedenzaak gemeld wordt en justitie binnenvalt. In een klein half uur werd een waargebeurde case uit de doeken gedaan, vanuit de ogen van de betrokkene, die alle fasen van het proces van een eigen ervaring voorzag. Een zaak overigens, die nog steeds niet is afgerond vanuit het strafrecht bezien. Het ging hier om een zaak van een aangifte van een ouder van een 4-jarig dochtertje tegen een zwemonderwijzer. Dit nog geen half jaar nadat deze regio was opgeschrikt door een omvangrijke zedenzaak bij diverse kinderdagverblijven, waarvan ook weer kinderen en ouders betrokken waren bij het zwembad.

Belangrijke aandachtspunten in het verhaal waren:

  • Voor een deel wordt de regie overgenomen door het beleidsteam (openbaar ministerie, burgemeester), denk niet dat alles nog stuurbaar is vanuit je organisatie.
  • Iedereen tijdig en in de juiste volgorde infomeren is moeilijk en lastig af te dwingen (je hebt niet iedereen aan een touwtje).
  • Digitale communicatie en social media gaan een eigen leven leiden en zijn sneller dan de koerier, wees daarop bedacht!
  • Het in kaart brengen van welke kinderen nog meer in aanraking zijn geweest met de verdachte en het snel op orde krijgen van de betreffende databestanden … Hoe zit dat bij u?
  • Niet alles kan verteld worden, zodra zaak op niveau politie en justitie komt.
  • Zaak klein houden is haast niet mogelijk, zeker naarmate de tijd verstrijkt.
  • Mannelijke collega's konden moeilijk meer hun werk doen, iedereen keek over de schouder mee en ook collega's die met vakantie waren werden verdacht door ouders, want waarom waren ze er anders niet?
  • Het zwembad is na de zaak nooit meer hetzelfde.
  • Het lesgeven verandert, ook de omstandigheden, omdat weer aan vertrouwen gewerkt moet worden.
  • Het blijft lang aan je kleven (als een zaak elders opspeelt, word je weer benaderd), ook de zaak zelf kan jarenlang blijven spelen.
  • Wees goed voorbereid, morgen kan het jou overkomen en pas dan weet je echt wat je overkomt!

Er was onder de aanwezigen veel waardering voor de openhartigheid van de ervaringsdeskundige en het feit dat ze de ruimte heeft gekregen, ook door haar werkgever, om deze ervaringen en kennis te delen met vakgenoten. Er werden erg veel vragen gesteld, waaruit wel bleek dat lang niet bij iedereen duidelijk is waar verantwoordelijkheden liggen en hoe zaken gaan als de bal - in dit geval een zedenzaak – gaat rollen. Het maakte ook in één klap duidelijk waarom het zo belangrijk is om zaken aan de voorkant zo goed mogelijk te regelen en zo transparant en professioneel mogelijk te werken.

Het dilemmaspel – Rob Versteeg (Endurance)

Na de pauze werd begonnen met het dilemmaspel, om situaties uit te discussiëren en op scherp te krijgen. Doel was vooral bewustwording en het bespreekbaar maken van situaties. Ook kleine zaken kunnen ineens groot worden.

In de voorbereiding zijn circa 16 dilemma's opgehaald bij baden. Daarvan zijn er uiteindelijk 10 vertaald naar een dilemma in het spel. Er is bewust gekozen voor zeer alledaagse zaken, die heel herkenbaar zijn en die in aanvang dus simpel lijken. Elk dilemma is desondanks van een aparte toelichting en een vraag voorzien. Op de spelkaart heeft een cartoonist de situatie ook nog eens verbeeld. In de workshops zijn steeds twee van de tien dilemma's uitgespeeld, te weten:

1. De whirlpool
5. Het Gordijn

In groepen werden de dilemma's uitgespeeld en elke groep koppelde de belangrijkste conclusies plenair terug. Uiteindelijk werd er per thema een gezamenlijke conclusie getrokken.

Op het oog leken de situaties overzichtelijk en duidelijk. Maar bij doorvragen bij de verbeelde situatie kwamen ineens verschillende visies aan de oppervlakte, een verschillend normen- en waardenkader bij de deelnemers aan het licht en tal van praktische uitvoeringszaken aan de orde. Van de vaak eenduidigheid in de eerste minuut van de bespreking was aan het eind bij de meeste groepen niet veel meer over. Er waren kleine en soms zelfs grote verschillen hoe een situatie aan te vliegen. En was er een meerderheidsaanvliegroute, dan was men vaak over de uitvoering weer verdeeld. Het toonde glashard aan hoe belangrijk het is om dit soort situaties in de werksituatie te bespreken met collega's. Want hoe kun je een veilige situatie creëren binnen een zwembad als opvattingen en reacties zo verschillend zijn?

Een 'eyeopener' was dat gelijkgestemden dus soms heel verschillend naar een situatie konden kijken. Maar waar velen aan voorbij gingen, was dat ook de bezoeker iets vindt van een situatie en daar een mening over aanneemt, al zal hij of zij dat lang niet altijd uiten, laat staan formeel melden via een klacht. Maar de bewustwording dat het zwembad steeds meer onderdeel is van bredere maatschappelijke discussies en dat je daar wat mee moet, werd hiermee voor de meesten wel duidelijk.

Opvallend was ook dat veel aanwezige toezichthouders tussen de regels opmerkten dat zij 'hier eigenlijk niet voor zijn opgeleid'.

Hoe nu verder? – Arthur Helling (RECRON)

Het laatste blok van de bijeenkomst werd verzorgd door Arthur Helling. Hij vatte de dag samen met de boodschap dat bewustwording van het belang en de waarde van de gedragscode gezien kan worden als hoofddoelstelling van deze bijeenkomsten. Tenslotte willen we als branche veiligheid uitstralen naar onze bezoekers en willen we dat kwetsbare personeelsleden beschermd worden (tegen valse aantijgingen). Met de verschillende programmaonderdelen is het belang van het werken met de gedragscode duidelijk gemaakt. Maar ook dat het wenselijk is dat je de richtlijnen ook als medewerker volgt en dat je tegelijkertijd intern die ook invulling zult moeten geven en uitdragen. Want papier is geduldig, de praktijk is vaak veel weerbarstiger. In het bijzonder het dilemmaspel heeft dat wel aangetoond. De aanwezigen werd op het hart gedrukt eerst aan de bewustwording te werken, alvorens met de tools aan de slag te gaan. Een VOG bijvoorbeeld is eerder een sluitstuk van de discussie, dan het begin!

Het dilemmaspel moet helpen bij de bewustwording en het bespreekbaar maken van situaties. De overige instrumenten, die via het menupunt op deze website worden aangeboden, moeten helpen om de gedragscode te implementeren en te borgen.